Kurullar, Kuruluşlar, Komisyonlar,Görev ve Yetkileri
a) Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu;
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu
Başbakan'ın başkanlığında, Adalet,İçişleri, Maliye, Milli Eğitim,
Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma,Orman Bakanları ve Köy
Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Bağlı Olduğu Bakan ile Jandarma Genel
Komutanı, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı,Emniyet Genel
Müdürü ve Karayolları Genel Müdürü'nden oluşur.
Gereği halinde diğer bakanlar da Kurula çağrılabilir.
Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu, Trafik Hizmetleri
Başkanlığı'nca hazırlanarak, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu'nca uygun
görülen önerileri değerlendirerek karara bağlar ve kararların yaşama
geçirilmesi için gerekli koordinasyon önlemlerini belirler.
Kurul yılda iki defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de
olağanüstü olarak, gündemle toplanır.
Kurulun sekreter ya görevi Emniyet Genel Müdürlüğü'nce yapılır.
Kurulun çalışmasına ilişkin esas ve usuller, Bakanlar Kurulu
tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
b) Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu;
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Emniyet
Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanı'nın başkanlığında, Karayolu
Güvenliği Yüksek Kurulu'na katılan kamu kurumlarının en az daire başkanı
seviyesinde görevlileri, Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Standartları
Enstitüsü Başkanlığı, Türkiye Şöförler ve Otomobilciler Federasyonu
temsilcisi ile İçişleri Bakanlığı'nca uygun görülen trafikle ilgili
üniversite, Türkiye Mimar ve Mühendis Odaları Birliği,Türkiye Trafik
Kazalarını Önleme Derneği ve Trafik Kazaları Yardım Vakfı'nın birer
temsilcisi ve Başkent Büyükşehir Belediye Başkanından oluşur. İhtiyaç
duyulan konularda bilgilerine başvurmak üzere diğer kurum ve
kuruluşlardan temsilci çağrılabilir.
Kurul ayda bir toplanır, zorunlu hallerde başkan tarafından
toplantıya çağrılabilir.
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Trafik Hizmetleri Başkanlığı'nca trafik
hizmetlerinin çağdaş ve güvenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla önerilen
veya katılacak temsilcilerce önerilecek önlemlerin uygulanabilirliğini tartışarak
karara bağlar.
Kurul, katılması gereken üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır ve
katılanların çoğunluğu ile karar verir.
Kurulun sekreter ya görevi, ilgili daire başkanlığınca yapılır.
Kurulun görev ve yetkileri şunlardır :
1 - Trafikle ilgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına
ilişkin önerilerde bulunmak,
2 - Trafik kazalarının azaltılmasına ilişkin önerilerde bulunmak,
3 - Uygulamada görülen aksaklıkları tespit etmek,
4 - Kendi görev alanına giren konularla ilgili yasal düzenlemeden
kaynaklanan eksiklikleri belirlemek,
Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla
verilen görevler;
a) İçişleri Bakanlığı ,
b) Bu kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve
belediyelerce,İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde,
yürütülür.
Emniyet Genel Müdürlüğü nün, merkez,
bölge, il ve ilçe trafik kuruluşları, görev ve yetkileri :
MADDE 5 - Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşları ile bu
kuruluşların görev ve yetkileri şunlardır :
a) Kuruluş :
(Değişik: 17.10.1996 - 4199/3 md.) Bu Kanunla Emniyet Genel
Müdürlüğüne verilen görevler Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak
kurulan Trafik Hizmetleri Başkanlığı'nca yürütülür. Trafik Hizmetleri
Başkanlığı, Emniyet Genel Müdür Yardımcısı tarafından yürütülür. Emniyet
Genel Müdürlüğü'nün merkez, bölge, il ve ilçe trafik zabıtası kuruluşları
Trafik Hizmetleri Başkanlığı'na bağlı olarak çalışır.
Araçlara ve sürücülere ait işlemleri yapmak, plaka ve belgelerini
vermek ve bu amaca yönelik hizmetleri yürütmek üzere her ilde ve gerekli
görülen ilçelerde tescil şube veya büroları kurulur.
Tescil şube veya bürolarında emniyet hizmetleri sınıfı personelinden ayrı
olarak teşkilat ve kadrolarında gösterilen sayıda genel idare ve
teknik hizmetler sınıfında personel ile sözleşmeli personel
çalıştırılabilir.
b) Görev ve yetkileri :
1. Araçları, bu Kanuna göre araçlarda bulundurulması gerekli belge ve
gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan
diğer kişilerin kurallara uyup uymadığını, trafik düzenlemelerinin ve
çeşitli tesislerin bu Kanun hükümlerine uygun olup olmadığını
denetlemek,
2. Duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmek,
3. (Mülga: 17.10.1996 - 4199/47 md.)
4. El koyduğu trafik kazalarında trafik kaza tespit tutanağı düzenlemek,
5. Trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek gerekli
işlemleri yapmak ve takip etmek,
6. Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların
bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak ve
yakınlarına haber vermek,
7. Araçların tescil işlemlerini yaparak belge ve plakalarını vermek,
8. (Değişik: 17.10.1996 - 4199/3 md.) Sürücülerin belgelerini vermek,
9. Ülke çapında taşıtların ve sürücülerin sicillerini tutmak, teknik ve
hukuki değişikliklerini işlemek, istatistiki bilgileri toplamak ve
değerlendirmek,
10. Trafik kazalarının oluş nedenleri ile ilgili tüm unsurları
kapsayan istatistik verileri ve bilgilerini toplamak, değerlendirmek,
sonuçlarına göre gereken önlemlerin alınmasını sağlamak ve ilgili
kuruluşlara teklifte bulunmak,
11. (Değişik : 17.10.1996 - 4199/3 md.) Hasar tazminatı
ödemelerini hızlandırmak amacıyla, sigorta şirketlerince istenecek
gerekli bilgi ve belgeleri vermek,
12. Ayrıca bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan
yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmaktır.
Trafik kuruluşlarının, çalışma şekil ve şartları,
görevlendirilecek personelin nitelikleri, seçimi, çalışma usulleri,
görev, yetki ve sorumluluklarına ait esaslar İçişleri Bakanlığı'nca
çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.
Trafik zabıtasının, görev ve yetki sınırı
ile genel zabıtanın trafik hizmetlerini yürütmeye ilişkin yetkisi :
MADDE 6 - Trafik zabıtası ve genel zabıtanın görev ve yetki sınırı;
a) Trafik zabıtası :
(Birinci fıkra mülga: Değişik: 17.10.1996 - 4199/4 md.)
Trafik zabıtasının asli görevi trafik hizmetlerini yürütmektir.
Trafik zabıtası görevi sırasında karşılaştığı acil ve zorunlu
hallerde genel zabıta görevi yapmakla da yetkilidir.
Mülki idare amirlerince, emniyet ve asayiş bakımından zorunlu
görülen haller dışında, trafik zabıtasına genel zabıta görevi verilemez,
araç,gereç ve özel teçhizatı trafik hizmetleri dışında kullanılamaz.
b) (Değişik: 17.10.1996 - 4199/4 md. Değiştirilerek kabul: 25.05.1997-
4262/1 md.)
Genel Zabıta :
Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yeterli olmadığı yerlerde
polis;polisin ve trafik teşkilatının görev alanı dışında kalan yerlerde
de Jandarma,trafik eğitimi almış subay, astsubay ve uzman jandarmalar
eliyle yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak trafiği
düzenlemeye ve trafik suçlarına el koymaya görevli ve yetkilidir.
Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görev ve
yetkileri :
MADDE 7 - Karayolları Genel Müdürlüğü'nün bu Kanunla ilgili görev ve
yetkileri şunlardır:
a) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal
güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri
almak ve aldırmak,
b) Tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını tespit etmek,
yayınlamak ve kontrol etmek,
c) (Mülga: 17.10.1996 - 4199/5 md.)
d) Trafik ve araç tekniğine ait görüş bildirmek, karayolu
güvenliğini ilgilendiren konulardaki projeleri incelemek ve onaylamak,
e) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında, İçişleri
Bakanlığı'nın uygun görüşü alınmak suretiyle, yönetmelikte belirlenen hız
sınırlarının üstünde veya altında hız sınırları belirlemek ve
işaretlemek,
f) Trafik kazalarının oluş nedenlerine göre verileri hazırlamak
ve karayollarında gerekli önleyici teknik tedbirleri almak,
g) Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında trafik
güvenliğini ilgilendiren kavşak, durak yeri, aydınlatma, yol dışı park
yerleri ve benzeri tesisleri yapmak, yaptırmak veya diğer kuruluşlarca
hazırlanan projeleri tetkik ve uygun olanları tasdik etmek,
h) Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza
analizi sonucu, altyapı ve yolun fiziki yapısı ile işaretlemeye
dayalı kaza sebepleri göz önünde bulundurularak önerilen gerekli
önlemleri almak,
i) Araçların ağırlık kontrollerini yapmak veya yaptırmak, aykırı
görülen hususlar hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek,
j) (Değişik: 17.10.1996 - 4199/5 md.) Tescile bağlı araçların
muayenelerini yapmak veya yaptırmak ve bu Kanunun 13, 14, 16, 17, 18, 35,
47/a ve 65.maddeleri hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında suç
veya ceza tutanağı düzenlemek; 47. nci maddesinin (b), (c) ve (d)
bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir
tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik
kuruluşuna teslim etmek,
k) Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılmış olan yönetmeliklerle
verilen diğer görevleri yapmaktır.
(Son fıkra mülga: 28/3/1985 - 3176/16 md.)
Milli Eğitim, Sağlık ve Ulaştırma
Bakanlıklarının görev ve yetkileri:
MADDE 8 - (Değişik: 18/1/1985 - THK 245/1 md. aynen kabul: 28/3/1985-
3176/1 md.)
Bu Kanun açısından Milli Eğitim, Sağlık ve Ulaştırma
Bakanlıklarının görev ve yetkileri şunlardır :
a) Milli Eğitim Bakanlığı :
1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde
gereğince sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin
vermek, bunları her safhada denetlemek,
2. (Değişik: 17.10.1996 - 4199/6 md.) Resmi ve özel kurslarda
eğitilenlerin sınavlarını yapmak, başarılı olanlara sertifika verilmesini
sağlamak,
3. (Değişik: 17.10.1996 - 4199/6 md.) Okul öncesi, okul içi ve okul dışı
trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak
ve ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak uygulamak.
b) Sağlık Bakanlığı :
1 - Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil
yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,
2 - Trafik kazalarında yaralananların en kısa zamanda sağlık
hizmetlerinden istifadelerini temin etmek üzere, İçişleri Bakanlığı'nın
uygun görüşü de alınarak karayolları üzerinde ilk yardım istasyonları
kurmak, bu istasyonlara gerekli personeli, araç ve gereci sağlamak,
3 - Her ilde trafik kazaları için eğitilmiş sağlık personeli ile
birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,
4 - Bu Kanunla ve mevzuatla verilen trafikle ilgili diğer
görevleri yapmak.
Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum
ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası
geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığı tarifesini uygulamak suretiyle,
vermiş oldukları hizmetlerin bedelinin tamamını yükümlü sigorta
şirketlerinden tahsil ederler.
Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili
olarak;verilen hizmetlerin bedellerini yükümlü sigorta şirketlerinden
tahsil etmek için Maliye Bakanlığı'nın görüşünü alarak döner sermaye
saymanlığı kurar.Bu amaçla döner sermaye saymanlığı tarafından tahsil
edilen gelirin tamamı,bu Kanun ile Sağlık Bakanlığı'na verilen
görevlerin yerine getirilmesinde kullanılır.
Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların tamamı,
Sağlık Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi'ne 8 işgünü içinde yükümlü
sigorta şirketlerince ödenir. Sağlık Bakanlığı Trafik Hizmetleri Döner
Sermaye İşletmesi'nin verdiği hizmetler için uygulayacağı fiyat tarifesi,
Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu'nun da uygun görüşü alınarak Sağlık
Bakanlığı'nca belirlenir. Sigorta şirketleri, zorunlu mali sorumluluk
sigortası geçerli teminat limitleri ve şartları dahilinde ödemekle
yükümlü bulundukları tutarı aşan kısmı için Garanti Fonu'na başvurur.
Buna ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı'nın görüşü alınarak Hazine
Müsteşarlığı'nın bağlı bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenir.
c) Ulaştırma Bakanlığı :
Ulaştırma Bakanlığı'nın ilgili birimleri bu Kanun ve diğer
mevzuatla verilen hizmetleri yapmak, bu Kanun açısından karayolu
taşımasına ilişkin gerekli koordinasyonu sağlamak,
Tarım, Orman ve Köy işleri Bakanlığı'nın
görev ve yetkileri:
MADDE 9 - (Değişik: 18/1/1985 - KHK - 245/2 md. aynen kabul:28/3/1985 -
3176/2 md.)
Bu Kanuna göre, Tarım, Orman ve Köy işleri Bakanlığı'nın görev ve
yetkileri şunlardır.
a) Orman yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından ana orman yolları ile
gerekli görülen diğer orman yollarında işaretlemeler yaparak tedbir almak
ve aldırmak,
2. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle orman
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak,
b) Köy yollarında;
1. Trafik düzeni ve güvenliği açısından gerekli düzenleme ve
işaretlemeleri yaparak, tedbir almak ve aldırmak,
2. Yol, güvenliğini ilgilendiren konulardaki; kavşak, durak yeri,
yol dışı park yeri, aydınlatma ve benzeri tesislerin projelerini
incelemek ve gerekenleri onaylamak,
3. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında 17 nci
maddede sayılan tesisler için, bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları
yönünden izin vermek,
4. Yetkili birimlerce veya trafik zabıtasınca tespit edilen trafik kaza
analizi sonucu, karayolu yapısı ve işaretlemeye dayalı kaza nedenleri göz
önünde bulundurularak gerekli tedbirleri almak,
5. Bu Kanunla ve bu Kanuna göre çıkarılan Yönetmeliklerle köy
yolları için verilen trafikle ilgili diğer görevleri yapmak,
Köy yolları için sayılan görev ve hizmetlerden zorunlu ve gerekli
görülenler,orman yolları için de uygulanabilir.
Belediye trafik birimleri, görev ve
yetkileri :
MADDE 10 - (Değişik: 18/1/1985 - KHK 245/3 md. aynen kabul:28/3/1985 -
3176/3 md.)
Bu Kanunla belediyelere verilen görevler il ve ilçe trafik
komisyonları ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği yapılarak
yürütülür.
a) Kuruluş :
Her belediye başkanlığı bünyesinde, hizmet kapasitesi göz önünde
tutularak İçişleri Bakanlığı'nca tespit edilecek ölçülere ve genel
hükümlere göre,belediye trafik şube müdürlüğü, şefliği veya memurluğu
kurulur.
b) Görev ve yetkiler
1. Yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve
güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak,
2. Gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret
levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak,
3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli
tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek,
4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri gece
veya gündüze göre kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek veya ortadan
kaldırmak,
5. Yol yapısı veya işaretleme yetersizliği yüzünden trafik
kazalarının vuku bulduğu yerlerde, yetkililerce teklif edilen tedbirleri
almak,
6. Çocuklar için trafik eğitim tesisleri yapmak veya yapılmasını
sağlamak,
7. Bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen
diğer görevleri yapmak.
MADDE 11 - (Mülga: 18/1/1985 KHK 245 m/18
md.)
MADDE 12 - (Değişik: 17.10.1996 - 4199/7 md.) İl ve İlçe Trafik
Komisyonları'nın kuruluşu ile görev ve yetkileri :
a) Kuruluş :
İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
güvenliği bakımından Yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar
çerçevesinde,illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye,
emniyet, jandarma,milli eğitim, karayolları ve Türkiye Şoförler ve
Otomobilciler Federasyonu'na bağlı ilgili odanın temsilcileri; Valilikçe
uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı
dernek veya kuruluşların birer temsilcisinden oluşan İl Trafik Komisyonu,
ilçe-lerde kaymakamın başkanlığında,aynı kuruluşların yöneticileri veya
görevlendirecekleri temsilcilerinin katıldığı İlçe Trafik Komisyonu
kurulur.
Kuruldaki üniversite, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya
kuruluşların temsilcilerinin toplam sayısı 3Õü geçemez.
Kuruluşu bulunan yerler hariç, İlçe Trafik Komisyonları'na
karayolları temsilcisinin katılması zorunlu değildir.
Gündem konuları vali veya kaymakamlar tarafından belirlenir.
Bu komisyonları, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere,
diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.
Kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın
bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
İl Trafik Komisyonu kararları valinin onayı ile yürürlüğe girer.
İl ve İlçe Trafik Komisyonu kararlarını bütün resmi ve özel
kuruluşlar uygulamakla yükümlüdür.
İlçe Trafik Komisyonu kararları, İl Trafik Komisyonunca incelenip
vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
b) Görev ve yetkiler :
1. İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve
güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak,
2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt
yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları
çözümlemek,bütün ülkeyi ilgilendiren Karayolu Trafik Güvenliği Yüksek
Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları İçişleri Bakanlığı'na
iletmek,
3. Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak
üzere,trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde
ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz
taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile
güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek,
4. Gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara
ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri
olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere
işletilmesi içinizin vermek,
5. Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak
A) Genel Tarifler:
TRAFİK : Yayaların ve araçların karayolları
üzerindeki hal ve hareketleridir.
KARAYOLU (YOL) : Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi
şeridi, köprüler ve alanlardır.
GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ : Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal
güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama ve yasaklarına
bağlı olmamalarıdır.
GEÇİŞ HAKKI : Yayaların veya araç kullananların, yolu kullanmak
sırasındaki öncelik hakkıdır.
DURMA : Her türlü trafik zorunlulukları dışında araçların insan indirmek
ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla kısa süre
için durdurulmasıdır.
PARK ETME : Araçların, durdurma ve duraklaması gereken haller dışında
bırakılmasıdır.
B) Karayolu İle İlgili Tarifler:
İKİ YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt
trafiği için kullanıldığı karayoludur.
TEK YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun yanlız bir yöndeki taşıt trafiği için
kullanıldığı karayoludur.
BÖLÜNMÜŞ KARAYOLU : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı
ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen
karayoludur.
ERİŞME KONTROLLÜ KARAYOLU (Otoyol - Ekspresyol) : Özellikle transit
trafiğe tahsis edilen, belirli yerle ve şartlar dışında giriş ve çıkışın
yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak
izinli motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi
tutulduğu karayoludur.
GEÇİŞ YOLU : Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan
karayolu üzerinde bulunan kısmıdır.
BAĞLANTI YOLU : Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine
bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında bulunan karayoludur.
BANKET : Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile şevbaşı
veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve
hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği
kısımdır.
PLATFORM : Karayolunun, taşıt yolu (kaplama) ile yaya yolu (kaldırım)
veya banketinden oluşan kısmıdır.
KAVŞAK : İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile
oluşan ortak alandır.
TALİ YOL : Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından
bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.
ANAYOL : Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin bu
yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği
işaretlerle belirlenmiş karayoludur.
OKUL GEÇİDİ : Genel olarak okul öncesi, ilk öğretim ve orta dereceli
okulların çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolundan
ayrılmış ve trafik işaretiyle belirlenmiş alandır.
DEMİRYOLU GEÇİDİ (hemzemin geçit) : Karayolu ile demiryolunun aynı
seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir.
C) Araçlara İlişkin Tanımlar:
OTOMOBİL : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok
yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu
taşıttır. Bunlardan taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyanlara "taksi
otomobil", adam başına ücretle yolcu taşıyanlara "dolmuş otomobil"
denir.
MİNİBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka sekiz ile ondört oturma
yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
OTOBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en az onbeş oturma yeri
olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.
Troleybüsler de bu sınıfa girer.
KAMYONET : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.'ı geçmeyen ve
yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.
KAMYON : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.'dan fazla olan
ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtlardır.
ÇEKİCİ : Romörk ve yarı romörkları çekmek için imal edilmiş olan ve yük
taşımayan motorlu taşıtlardır.
ARAZİ TAŞITI : Krayollarında yolcu ve yük taşıyabilecek şekilde imal
edilmiş olmakla beraber, bütün tekerlekleri motordan güç alan ya da
alabilen motorlu taşıttır.
GABARİ : Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli
seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini
belirleyen ölçüdür. (Genişlik:2,5 m ; Yükseklik:4 m)
AZAMİ AĞIRLIK : Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yüklü ağırlığı.
DİNGİL AĞIRLIĞI :Araçta aynı dingile bağlı tekerleklerden, karayolu
yapısına aktarılan ağırlıktır. (Tek dingil: 10 ton, iki dingil 18 ton)
D) TRAFİK POLİSİNİN HAREKETLERİ
Trafik polisinin duruş ve pozisyonuna göre, polis hazır
olda veya kollarını açmış ise trafik polisinin ön ve arka kısmı trafiğe
kapalı, sağ ve sol tarafı trafiğe açıktır.
Trafik polisi elinin birini havaya kaldırmışsa bütün yollar trafiğe
kapalıdır.
(Trafiği Yavaşlatmak) (Trafiği Hızlandırmak) Araç Durdurma işareti -Yön tayini Hareketleri

Trafik polisinin DUR işareti vermesi durumu da serbest olan diğer eliyle, düdüğünü uzun, güçlü ve kesiksiz olarak çalması da dur anlamındadır.
E) IŞIKLI TRAFİK İŞARET CİHAZLARI
1) Kırmızı ışık: Yolun trafiğe kapalı olduğunu gösterir.
Aksine bir işaret yoksa, durup beklenir.
2) Sarı ışık: Uyarı anlamındadır. Kırmızı ışıkla birlikte yanarsa
hazırlan yol trafiğe açılmak üzeredir. Yeşil ışıkla birlikte yanarsa yol
trafiğe kapanmak üzeredir.
3) Yeşil ışık: Yolun trafiğe açık olduğunu gösterir.
4) Fasılalı ışık: Kırmızı ise dur, sarı ise dikkatli geç anlamındadır.
5) Yazılı ve sesli ışık: Araç trafiğine göre yaya trafiğini düzenler ve
yayalara hitap eder.
Devamlı yol çizgileri: İki şerit ve iki yönlü
karayolunda, dönemeç tepe üstü, kavşak yaya ve okul geçidi, demiryolu
geçidi, dar köprü ve tünel gibi yerlerin yaklaşımında şerit
değiştirilemeyeceğini ve öndeki araçların geçilemeyeceğini belirler.
Kesik yol çizgileri: Trafik kurallarına uymak şartıyla sürücülerin, yol
ve trafik durumuna uygun olduğunda, öndeki araçları geçmek için şerit
değiştirebileceğini gösterir.
Devamlı ve kesik yol çizgileri: Yanyana çizilmiş devamlı ve kesik yol
çizgilerinin bulunduğu yerlerde sürücüler, manevra başlangıcında
kendilerine en yakın olan çizginin anlamına göre davranırlar.
Yanyana iki devamlı çizgi: Bu çizgi, yolu bölünmüş yol durumuna
getirdiğinden, bu çizgi boyunca karşı yönün kullandığı şeritlere
girilmez.NOT: Bir kişi sürekli olarak 5 saat, yarım saat dinlendikten
sonra 4 saat daha araç kullanabilir. 24 saatte bir kişi toplam 9 saat
araç kullanabilir.
NOT: Alkollü iken araç kullananlara para, puan ve 3 ay trafikten men
cezası verilir. Uyuşturucu kullananlara sürekli olarak trafikten men,
para ve hapis cezası verilir.
NOT: Bir yıl içinde 100 hata puanını dolduranlara 2 ay trafikten men,
aynı yıl içerisinde 2 defada 100 hata puanını dolduranlara 4 ay
trafikten men, 3 defa dolduranlara tamamen trafikten men cezası verilir.
![]()
G) KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARI
Karayolları, toplumun her kesiminin yararlandığı, kamuya açık, dolayısıyla, konulan kurallara, kısıtlamalara, yasaklara uyulması gereken yerlerdir.Karayollarımızda trafiğin akışı sağdandır. Aksine bir işaret veya hüküm bulunmadıkça araç sürücüleri aşağıdaki kurallara uymak zorundadır.
Sürücüler:
1- Araçlarını, durumun elverdiği oranda gidiş yönüne göre yolun en
sağından sürmek.
2- Yol çok şeritli ise, trafik durumuna göre hızının gerektirdiği
şeritten gitmek.
3- Şerit değiştirmeden önce, gideceği şeritte araçların güvenle
geçişlerinin tamamlamalarını beklemek.
4- Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit
değiştirmemek.
5- Gidişe ayrılan yol bölümünün en sol şeridini sürekli olarak işgal
etmemek.
6- İki yönlü, dört veya daha fazla şeritli yollarda, motosiklet,
otomobil, kamyonet, minibüs ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme
ve dönme dışında en sağ şeridi izlemek zorundadırlar.
Ayrıca sürücülerin;
1- Geçme, durma, duraklama, dönme ve park etme gibi haller dışında şerit
değiştirmeleri.
2- İki şeridi birden kullanmaları.
3- Araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten gitmeleri.
4- Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri içinde 30 metre, dışında 150
metre mesafe içinde şerit değiştirmeleri.
5- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
Aksine işaret bulunmadıkça yerleşim yeri dışında ve
içinde römorksuz taşıt cinsleri için en çok hız sınırları aşağıda
gösterilmiştir.
|
ARACIN CİNSİ
|
Yerleşim yerlerinde
|
Yerleşim yeri dışında
|
Otoyollarda
|
| Otomobillerde |
50km/s
|
90km/s
|
120km/s
|
| Otobüs |
50km/s
|
80km/s
|
100km/s
|
| Minibüs, kamyon ve kamyonetlerde |
50km/s
|
80km/s
|
90km/s
|
| Arazi taşıtlarıyla motosikletlerde |
50km/s
|
70km/s
|
80km/s
|
| Tehlikeli madde taşıyıcılar ile özel yük taşıma izni belgesiyle veya özel izin belgesiyle karayoluna çıkan araçlarda |
30km/s
|
50km/s
|
60km/s
|
| Motorlu bisiklet ve bisikletlerde |
30km/s
|
50km/s
|
-
|
| Traktör, arızalı bir aracı çeken araçlarda ve iş makinasında |
20km/s
|
20km/s
|
-
|
Not: Römorksuz bir araca römork takılırsa, aracın hızı
saate 10 km. daha düşük olmalı.
Takip mesafesi: Hareket halindeki iki araç arasındaki mesafeye denir.
Takip mesafesi hızın yarısı kadar mesafedir. Örneğin hızı 90km/s olan
bir aracın takip mesafesi 45m olmalıdır.
Not: Bir aracın 2 saniyede kat ettiği yol takip mesafesi kadardır.
Sürücülerin önlerinde giden aracı geçmeleri için:
1. Arkasından gelen bir başka sürücünün geçmeye
başlamamış olmasına,
2. Önünde giden sürücünün bir başka aracı geçme niyetini belirten uyarma
işaretini vermemiş bulunmasına.
3. Geçeceği aracın hızıyla, geçme esnasındaki kendi hızını da dikkate
alarak, iki yolarda da karşıdan gelen trafik dahil, yolu kullananların
tümü için tehlike veya engel yapmadan geçme için kullanacağı şeridin
yeteri kadar ilerisinin görüşe açık ve boş olmasına,
4. Geçişin, geçilen araçlar için bir güçlük yaratmayacak şekilde ve
araçlarının bu geçişe uygun durumda bulunmasına dikkat etmeleri
mecburidir.
J) ÖNDEKİ ARACI GEÇMENİN YASAK OLDUĞU YERLER
Sürücüler;
1. Geçmenin herhangi bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde,
2. Köprülerde, tünellerde, kavşaklarda, demiryolu geçitlerinde, görüşün
yetersiz olduğu tepe üstü ve virajlarda, önlerindeki araçları geçmeleri
yasaktır.
Sağa dönüşler:
1. Dönüş işareti vermeye,
2. Sağ şeride veya işaretle dönüş izni verilen şeride girmeye,
3. Hızını azaltmaya,
4. Dar bir kavisle dönüş yapmaya mecburdurlar.
Sola dönüşler:
1. Dönüş işareti vermeye,
2. Yolun gidişe ayrılmış olan kısmının soluna yanaşmaya,
3. Hızını azaltmaya,
4. Dönüşe başlamadan, varsa sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını
vermeye,
5. Dönüş sırasında, karşıdan gelen ve emniyetle duramayacak kadar
kavşağa olan araçların geçmesini beklemeye,
6. Gireceği yolun gidişe ayrılan kısmına girmek üzere, arkadan gelen ve
sola dönecek diğer taşıtları engellememek için dönüşünü geniş kavisle
yapmaya,
7. Dönüş sırasında ilk geçiş hakkını, kurallara uygun olarak karşıya
geçen yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere vermeye
mecburdurlar.
Araç sürücülerinin:
1- Bağlantı yollarında geri gitmeleri,
2- Tek yönlü yollarda, duraklama veya park manevrası dışında geri
gitmeleri,
3- İki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol
kesimlerinde, karşılama ve geçiş kolaylığı dışında, geri gitmeleri,
4- Daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit
değiştirmeleri,
5- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktır.
Trafik polisi, ışıklı trafik işaret cihazları veya trafik işaret levhaları bulunmayan kavşaklarda;
1- Bütün araçlar geçiş üstünlüğüne sahip araçlara görev
anındayken öncelik verir.
2- Bütün sürücüler doğru geçmekte olan tramvay hattı bulunan yoldan
geçen araçlara,
3- Bölünmüş yola çıkan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,
4- Tali yoldan çıkan sürücüler ana yoldaki sürücülere,
5- Dönel kavşak dışındaki sürücüler, dönel kavşak içindeki araçlara,
6- Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundaki
araçlara
ilk geçiş hakkını vermek zorundadır.
Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin, can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartıyla, trafik kısıtlama ve yasaklamalarına bağlı olmamalarına denir.
1- Ambulanslar
2- İtfaiye araçları
3- Polis araçları
4- Sivil savunma araçları
5- Koruyan ve korunan araçlar
NOT: Geçiş üstünlüğüne sahip araçların 150 metreden görülür lambaları
olmalıdır. 150 metreden duyulur sirenleri olmalıdır.
NOT: Sarı tepeli lambalı araçlar geçiş üstünlüğüne sahip değildir. Sarı
tepe lambası araçlara kendilerini belli etmek için takarlar diğer araç
kullananlar da daha dikkatli araç kullanırlar.
L) DURAKLAMANIN YASAK OLDUĞU YERLER:
1- Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işaretiyle
belirtilmiş olduğu yerlerde.
2- Sol şeritte (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç).
3- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde.
4- Kavşaklar, tüneller, rampalar ve bağlantı yollarında ve buralarda
yerleşim merkezleri içinde 5 metre , yerleşim merkezleri dışında 100
metre mesafede.
5- Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve
dönemeçlerde.
6- Duraklayan veya park eden araçların yanında.
7- Otobüs ve taksi duraklarında.
8- İşaret levhalarına, yaklaşım yönünde ve park izni verilen yerler
dışında, yerleşim birimi içinde 15 metre, yerleşim birimi dışında 100
metre mesafede.
9- Zorunlu haller dışında, yerleşim yerleri dışındaki karayollarında,
taşıt yolu üzerinde duraklamak yasaktır.
M) PARK ETMENİN YASAK OLDUĞU YERLER:
NOT: Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır.
N) ARAÇ IŞIKLARININ KULLANILMASI:
a) Uzağı gösteren ışıklar (uzun hüzmeli farlar):
Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken,
yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken, benzeri yer ve hallerde
uzağı gösteren ışıkların yakılması zorunludur.
a) Yakını gösteren ışıklar (kısa hüzmeli farlar):
Geceleri, yerleşim birimleri dışında karayollarındaki karşılaşmalarda
bir aracı takip ederken, bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar ve
yerleşim birimleri içinde, gündüzleri ise görüşü azaltan sisli, yağışlı
ve benzeri havalarda yakını gösteren ışıkların yakılması mecburidir.
NOT: Kısa farla 25 m. , uzun farlar 100 m. ileriyi aydınlatır.
Işıkların kullanılmasına ilişkin esaslar:
1- Dönüş ışıklarının "geç" anlamında kulanılması,
2- Sadece park ışıkları yakılarak araç sürülmesi,
3- Karşılaşmalarda ışıkların söndürülmesi,
4- Yönetmeliklerde gösterilen esaslara aykırı ışık takılması ve
kullanılması,
5- Sis ışıklarının; sis, kar, şiddetli yağmur halleri dışında ve
geceleri yakını ve uzağı gösteren ışıklarla aynı zamanda kullanılması,
6- Yönetmelik esaslarına uygun olarak takılan ışıkların da amaç dışında
ve gereksiz kullanılması
yasaktır.
O) ARIZALI ARAÇLARIN ÇEKiLMESİ:
1- Freni arızalı olmayan araçların çekilmesi:
- Çekme halatı, çekme zinciri veya çekme demiri ile
çekilir.
- Çekme halatının uzunluğu en fazla 5m. olmalıdır.
- Halatın uzunluğu 2,5m. geçerse kırmızı yansıtıcı bağlanmalı.
- Hız saatte 20km olmalı.
2- Freni arızalı olan araçların çekilmesi:
- Çeki demiri ile çekilmeli.
- Demir uzunluğu en fazla 1m. olmalı.
- Hız saatte 15km. geçmemeli.
NOT: Her iki durumda da yolcu ve yük taşınmamalı.
P) OKUL TAŞITININ ÇALIŞTIRILMA ESASLARI:
1- Okul taşıtının "DUR" işareti yakıldığında, diğer bütün araçlar duracak, öğrenci indirme bindirme işlemi bitinceye kadar okul taşıtı geçilmeyecektir.
2- "DUR" işareti sadece öğrenci indirme bindirme işlemi sırasında yakılacak, bu ışık frene basıldığında yanan ışıkla birlikte yanmayacak.
3- Okul taşıtlarına, taşıma sınırını aşacak sayıda öğrenci bindirilmeyecektir.
4- Taşıt içi düzenini sağlamak ve taşıta iniş ve binişlerde öğrenciye yardımcı olmak üzere okul taşıtında bir rehber öğretmen veya kişi bulunacaktır.
5- Öğrencilerin kolayca yetiştiği cam ve pencereler sabit olacaktır.
NOT: Okul taşıtlarının arkasında 30cm. çapında kırmızı dur lambası olmalıdır.
NOT: Hatalı park olursa parasını araç sürücüsü ya da sahibi öder.
NOT: Şehir merkezinde kamyon, otobüs ve traktör park yapamaz.
Tehlikeli madde taşıyan araçlar, şehir içerisinde 30km. şehir dışında 50km. hızla gidebilir. (Eğer boş ise, kendi sınıfının hızı ile)
NOT: Dolum veya boşaltım sırasında kıvılcım çıkaran nesnelere en fazla 30m. yaklaşır, park anında 20m. takip mesafesi 50m. olmalıdır.
NOT: Tehlikeli madde taşıyan araçlarda 6kg. iki adet yangın söndürme cihazı ve tamizlik anında tanker içindeki aydınlatma feneri de 6 voltluk pil olmalıdır.
NOT: Arıza anında başka bir gözcü bulunmalıdır.
Erişme kontrollü karayolu:
Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.
Otoyola her yerden giriş veya çıkış yasaklanmıştır. Buralara ancak özel yerlerden girilir veya çıkılır ki buralara girişte "hizalanma şeridi" çıkışta ise "yavaşlama şeridi" denir. Duraklamak, park etmek, geri gitme, geri dönüş YASAKTIR.
T) MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA-TESCİL İŞLEMLERİ:
Araç sahipleri araçlarını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili tescil kuruluşuna tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadır.
1- Tescili zorunlu olan ve daha önce tescili yapılmamış
bir aracı satın alan veya gümrükten çeken araç sahipleri:
->Satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde
gerekli bilgi ve belgelerle birlikte yazılı olarak yetkili tescil
kuruluşuna müracaat etmek zorundadırlar.
2- Tescili araçları NOTER senediyle satın veya devir
alan araç sürücüleri, aracı adına tescil ettirmek üzere:
->Gerekli bilgi ve belgelerle birlikte bir ay içinde yetkili tescil
kuruluşuna müracaat etmek zorundadırlar.
3- Tescil edilerek tescil belgesi alınan araçların karayoluna çıkabilmesi için ayrıca TRAFİK BELGESİ ve TESCİL PLAKALARI' nı alması gerekir.
4- Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakaları araç üzerinde hazır ve uygun durumda bulundurmadan araç trafiğe çıkamaz.
5- Tescil işlemleri geciken araçların geçici olarak trafiğe çıkarılıp karayolunda kullanılması için: Geçici trafik belgesi ve Geçici trafik plakaları alınması mecburidir.
6- Tescil plakalarının araç üzerinde ve uygun durumda bulundurulması yanında ışıkların yakılması ile birlikte arka plakaların 20 metre mesafeden okunabilecek şekilde aydınlatılmış ve temiz olmalıdır.
7- Motorlu bir aracın işletilmesi ve herhangi bir kazaya karışması gibi durumlara karşı MALİ SORUMLULUK SİGORTASI yaptırması zorunludur.
8- Motorlu araç sürücüleri: trafik zabıtası (polisi) tarafından yapılacak denetim ve kontrol sırasında,
a)sürücü belgesini
b)tescil belgelerini
c)trafik belgesini
d)mali sorumluluk sigorta poliçesini ve tescil plakalarını göstermek
zorundadır.
9- Araç sahipleri ekonomik ömrünün dolması, kaza, yangın, tahrip edilme veya benzeri sebeplerle hurdaya ayırdıkları araçların tescilinin silinmesi için hurdaya ayırma tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili tescil kuruluşuna dilekçe ile müracaat etmek zorundadır.
U) ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ:
1)Hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları:
-Trafiğe çıkarılışından sonra ilk 3 yaş sonunda ve
devamında her 2 yılda bir.
-Resmi ve ticari plakalı e bunların her türlü römorkları: İlk trafiğe
çıkışından itibaren ilk 2 yaş sonunda devamında yılda 1.
-Lastik tekerlekli traktörler ve bunların her türlü römorkları:
İlk trafiğe çıkışından itibaren ilk 3 yaş sonunda ve devamında her 3
yılda bir.
-Diğer bütün motorlu araçlar ile bunların her türlü römorkları ilk bir
yaş sonunda ve devamında her yıl.
periyodik muayeneye tabi tutulur.
2)Motorlu taşıtın muayene süresi dolmamış olsa bile;
-Kazaya karışması sonucu yetkili zabıtaca muayenesi görülen araçlar,
-Üzerinde değişiklik yapılan araçlar
ayrıca özel muayeneye tabi tutulurlar.
3)Araç üzerinde yönetmelikte belirtilen şekilde yapılacak her türlü değişikliğin araç sahibi tarafından 30 gün içinde yetkili tescil kuruluşuna bildirilmesi mecburidir.
4)Uyuşturucu ve keyif verici maddeleri almış olanlar:
-Derhal araç kullanmaktan men olurlar.
-Mahkeme kararıyla para ve hapis cezası ile cezalandırılır, sürücü
belgesi süresiz olarak geri alınır.
1. Kırmızı ışıkta geçmek. Trafik polisinin dur
ikazına uymamak.
2. Şeride tecavüz etmek.
3. Bir araca arkadan çarpmak.
4. Karşı yönden gelen şerit ve yol bölümünden gitmek.
5. Sollama kurallarına uymadan araç sollamak.
6. Dönüş kurallarına uymamak.
7. Daralan yollarda öncelik hakkına uymamak.
8. Şehirler arası yollarda park yapmak.
NOT: Alkollü araç kullanmak, hız limitini aşarak araç kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmak ASLİ KUSUR DEĞİLDİR.
NOT: Katalitik konvektör; zehirli gazların
zehirleyicilik özelliğini azaltır.
NOT: Bir bölgenin bitki topluluğuna flora, hayvan topluluğuna fauna
denir.
NOT: Ekzosdan dışarıya %3,5 ile %4,5 arasında karbonmonoksit atılabilir